1. Uppfæra kerfið

Fyrst er gott að uppfæra pakkalista og uppfærslur í kerfinu:

sudo apt-get update
sudo apt-get upgrade

• sudo apt-get update sækir nýjan lista yfir pakka af netinu.
• sudo apt-get upgrade uppfærir pakka sem þegar eru uppsettir.

2. Setja upp .deb pakka sem hefur verið niðurhalaður

Ef búið er að ná í pakka af netinu sem er fyrir Linux (t.d. .deb skrá) má setja hann upp svona:

sudo apt install ./pakki.deb

./pakki.deb vísar í skrána í núverandi möppu.

3. Búa til nýja möppu

Til að búa til nýja möppu er notuð skipunin mkdir (make directory):

mkdir nafn_á_möppu

4. Keyra .sh skrá (shell-skriftu)

Til að keyra .sh skrá þarf tvö skref:

1) Gera skrána keyranlega

chmod +x eitthvad.sh

chmod +x bætir „execute“ leyfi við skrána.

2) Keyra skrána

./eitthvad.sh

Punkturinn ./ þýðir „keyra skrána sem er í núverandi möppu“.

5. Skoða innihald skráar með cat

cat stendur fyrir „concatenate“ og er oft notað til að sjá innihald skráa:

cat eitthvad.txt

Þetta prentar alla skrána eitthvad.txt í gluggann (terminal).

1. Keyra Windows Update í CMD / PowerShell

Til að þvinga Windows til að leita að uppfærslum:

wuauclt /detectnow
wuauclt /updatenow

Eða í PowerShell (með PSWindowsUpdate viðbótinni):

Install-WindowsUpdate

2. Athuga disk með CHKDSK

Skannar og lagar villur á harða disknum. Getur beðið um endurræsingu:

chkdsk C: /f /r

• /f — lagar villur á disknum
• /r — finnur og einangrar gallaða geira + endurheimtir gögn

3. Laga skemmdar kerfisskrár með SFC

Finnur og lagar skemmdar Windows kerfisskrár:

sfc /scannow

Mælt er með að keyra í Run as Administrator.

4. Endurreisa Windows kerfisímynd (DISM)

Ef SFC finnur villur sem það getur ekki lagað, keyrir þú DISM:

DISM /Online /Cleanup-Image /RestoreHealth

Þetta sækir rétt kerfiskrár frá Windows Update og lagfærir kerfisímyndina.

5. Gagnleg kerfistól í Windows (Run / CMD / PowerShell)

Þessar skipanir opna gagnleg innbyggð Windows-tól. Sláðu inn í Win + R eða CMD/PowerShell.

Microsoft tæki fyrir viðgerð og hreinsun

mrt

Keyrir Malicious Software Removal Tool — skannar fyrir spilliforritum.

cleanmgr

Opnar Disk Cleanup — hreinsar temp-skrár og losar pláss.

Kerfisupplýsingar og stjórnunarverkfæri

msinfo32

Sýnir ítarlegar upplýsingar um vélbúnað, drif, stýrikerfi og hugbúnað.

control admintools

Opnar Administrative Tools — þar á meðal Services, Event Viewer og Disk Management.

Netstillingar

ncpa.cpl

Opnar glugga fyrir Network Connections — netkort, Wi-Fi, Ethernet o.fl.

6. Helstu .MSC stjórnslústritól (System Management Tools)

.MSC skipanir opna öflug kerfisstjórnunartól sem eru mjög gagnleg þegar leysa þarf vandamál, kíkja á logga eða breyta kerfishegðun.

Þjónustur og vistað hegðun kerfis

services.msc

Opnar Services — ræsing, stopp og stjórnun á þjónustum.

gpedit.msc

Opnar Local Group Policy Editor — stillingar fyrir hegðun Windows. Ath: virkar ekki í Home útgáfum.

secpol.msc

Opnar Local Security Policy — lykilstillingar fyrir öryggi og heimildir.

Kerfisstjórnun og árangursgreining

compmgmt.msc

Computer Management — sameinar mörg kerfistól á einum stað.

perfmon.msc

Performance Monitor — greinir álags- og árangursvísar.

Drif, tól og loggar

devmgmt.msc

Device Manager — uppsetning og bilanagreining tölvubúnaðar.

diskmgmt.msc

Disk Management — sneiðing drifa, bókun, volume-stjórnun.

eventvwr.msc

Event Viewer — skoðar kerfislogga, villur og viðvaranir.

taskschd.msc

Task Scheduler — býr til og stýrir sjálfvirkum verkefnum.

7. Afritun og endurheimt drivera í Windows (DISM + PnPUtil)

Hér er einföld og örugg leið til að taka afrit af driverum (reklum) á Windows og setja þá upp aftur eftir enduruppsetningu eða á nýrri vél. Aðferðin notar innbyggð Windows-tól: DISM og PnPUtil.

7.1 Flytja út alla drivera (CMD)

Opnaðu Command Prompt (CMD) sem Administrator og keyrðu:

dism /online /export-driver /destination:D:\012DriverBackup

Þetta safnar driverum úr Driver Store og setur í möppuna D:\012DriverBackup.

7.2 Vista upplýsingar og driverlista (PowerShell)

Opnaðu PowerShell sem Administrator og keyrðu:

systeminfo > D:\012DriverBackup\systeminfo.txt
pnputil /enum-drivers > D:\012DriverBackup\driver_list.txt

• systeminfo.txt — upplýsingar um vélbúnað og Windows-uppsetningu
• driver_list.txt — listi yfir alla drivera (gagnlegt til að sannreyna hvað var til staðar)

7.3 Endurheimta / setja upp drivera á nýrri vél (eftir endursetningu)

Þegar búið er að afrita möppuna D:\012DriverBackup yfir á nýju vélina (t.d. af USB/ytri disk), opnaðu PowerShell sem Administrator og keyrðu:

pnputil /add-driver "D:\012DriverBackup\*.inf" /subdirs /install

Þetta finnur allar .inf skrár í möppunni og undirmöppum og reynir að setja driverana upp sjálfvirkt.

Ábending: Haltu slóðum samræmdum (sama mappan í öllum skipunum) til að forðast villur.